Parasite'ten Başlamak: Güney Kore Sinemasına Giriş Rehberi

This is placNeden Güney Kore Sineması Bu Kadar Güçlü?
Önce bunu anlamak, sonrasını daha iyi yerleştiriyor.
Güney Kore sineması, 1990'ların sonunda devlet sansüründen kurtulup özgürleştiğinde patlama yaptı. Yönetmenler artık toplumsal gerilimleri, sınıf çatışmalarını, devlete ve sisteme öfkeyi doğrudan ekrana taşıyabiliyordu. Bu özgürlük, dünya sinemasından farklı bir şey doğurdu: tür karışımı.
Hollywood'da korku korku, dram dram, komedi komedidir. Kore sinemasında bir film aynı anda hepsini olabilir. Parasite bunu en net örnekleyen yapım — ilk yarısı neredeyse komedi, ikinci yarısı saf gerilim ve trajedi. Bu kaygısızlık, her sahnenin ne getireceğini bilmemenizi sağlar. Bu belirsizlik ise sizi sandalyeye mıhlar.

Bong Joon-ho: Başlamak İçin Doğru İsim
Parasite'i beğendiyseniz zaten bir Bong Joon-ho hayranısınız demektir. Ama yönetmenin filmografisi çok daha geniş — ve hepsi bu tutarlılığı taşıyor: sınıf eleştirisi, beklenmedik tür kırılmaları, ve sisteme karşı sıradan insanın çaresizliği.
Cinayet Günlüğü (Memories of Murder, 2003)
Güney Kore'nin ilk seri cinayetlerinden ilham alan bu film, Bong'un en olgun işlerinden biri. İki dedektifin çözümsüz bir davanın içinde nasıl parçalandığını izliyorsunuz. Film komedi ile trajediyi bir arada tutuyor — tıpkı Parasite gibi. IMDb'de hâlâ en yüksek puanlı Kore filmleri arasında.
Yaratık (The Host, 2006)
Han Nehri'nden çıkan devasa bir canavarın şehri kasıp kavurması — ama bu bir yaz filmi değil. Alt metin, ABD'nin Kore üzerindeki askeri varlığı ve hükümet yozlaşması. Bong, küresel ısınmayı, bürokrasiyi ve aile bağlarını 120 dakikaya sıkıştırıyor.
Ana (Mother, 2009)
Bong'un en içe dönük, en kişisel filmi. Engelli oğlunun üzerine atılan cinayeti çözmeye çalışan bir annenin hikâyesi. Yavaş, yoğun, ve son sahnesi hayatınızda izleyeceğiniz en güçlü kapanışlardan biri.

Park Chan-wook: Kore Sinemasının Diğer Büyük İsmi
Bong Joon-ho'yu anlatırken Park Chan-wook'u geçmek mümkün değil. İki yönetmen birbirinden çok farklı — ama ikisi de aynı özgüvenle sinemanın sınırlarını zorluyor.
Eski Oğlan (Oldboy, 2003)
15 yıl sebepsizce hapsedilen bir adamın intikam yolculuğu. Ama bu özet hiçbir şeyi anlatmıyor — Oldboy'un asıl gücü, sizi sürekli nereye gittiğini bilmediğiniz bir yolda tutmasında. Final sahnesi Kore sinemasının en çarpıcı anlarından biri. Uyumadan önce izlemeyin.
Bakıcı (Sympathy for Lady Vengeance, 2005)
Park Chan-wook'un "intikam üçlemesinin" son halkası. Bir kadının yıllarca planladığı intikamın soğuk ve hesaplı anlatımı. Renk kullanımı ve görsel dil açısından Kore sinemasının en özgün yapımlarından.
Köpekbalığı (The Handmaiden, 2016)
Japon işgali döneminde iki kadın ve bir dolandırıcılık planı. Film üç farklı perspektiften anlatılıyor ve her perspektif bir öncekini tamamen değiştiriyor. Hitchcock'u Kore sinemasıyla buluşturan bir başyapıt.

Lee Chang-dong: En Sessiz Ses
Bong ve Park gösterişli — Lee Chang-dong ise tam tersi. Filmleri yavaş, yüzeyden bakınca sıradan, ama içeri çekildikçe altından çıkmak güçleşiyor.
Şiir (Poetry, 2010)
Alzheimer hastası bir büyükannenin şiir yazmayı öğrenmeye çalıştığı dönemde torununun karıştığı bir olayın ortasında kalması. Bu özet filmin hiçbir şeyini anlatmıyor. Gerçekte bu film, ahlak, güzellik ve bir insanın hayatta taşıyabileceği yükün limitine dair.
Yanma (Burning, 2018)
Kore'nin Faulkner'ı Haruki Murakami'nin kısa hikâyesinden uyarlanan bu film, üç gencin etrafında dönen belirsiz ve yoğun bir gerilim anlatısı. Asla çözülmeyen bir gizem ve sınıf farkının insanları nasıl birbirinden ayırdığı. 2018'de Cannes'dan dönmesi büyük sürpriz yarattı — hâlâ o yılın en iyi filmi olduğunu savunanlar var.

Buradan Nereye?
Kore sinemasına giriş yaptıktan sonra genişlemek isteyenler için birkaç yön:
Na Hong-jin'i keşfedin. Yabancı (The Wailing, 2016) ile gündeme gelen yönetmenin filmleri, Kore kırsal mistisizmi ile gerilimi birleştiriyor. Kolay izlenmez ama unutulmaz.
Kore bağımsız sinemasına geçin. Ana akım Kore filmlerini tükettikten sonra Hong Sang-soo'nun minimalist, tekrarlayıcı ve tuhaf konuşma filmlerine adım atmak başka bir kapı açar.
Diziye uzanın. Signal, My Mister, Beyond Evil gibi diziler, Kore'nin sinema geleneğini TV formatına taşıyan en iyi örnekler. Özellikle gerilim ve suç türünde.

Başlamak İçin En İyi Sıralama
Daha önce hiç Kore filmi izlemediyseniz şu sırayı öneririm:

Parasite — zaten izlediniz, buradan geldiniz
Cinayet Günlüğü — Bong'u gerçekten tanımak için
Oldboy — Park Chan-wook'un dünyasına giriş
Yaratık — tür sinemasının Kore versiyonu
Yanma — daha yavaş ama en derin adım

Bu beş film, Güney Kore sinemasının farklı seslerini ve farklı dillerini tanıtıyor. Beşincisinin sonunda "başka ne var?" diye soruyorsanız, artık gerçekten içeridesiniz.

Son Not: Altyazı Meselesi
"Altyazılı film izleyemiyorum" diyenler — Parasite'i izlemişsiniz zaten. O engeli aştınız. Kore sineması altyazıya en kısa sürede alışılan sinema olacak; çünkü görsel dil ve oyunculuk o kadar güçlü ki bir süre sonra altyazıyı okumadığınızı fark etmiyorsunuz.

Güney Kore sinemasından başka öneri ve tartışma için yorum bölümünü kullanın. Listeye eklemek istediğiniz filmler var mı?

İlgili yazılar:

Bir Filmden Fazlasını Almak: Sinema Gerçekten Nasıl İzlenir?
Mubi Türkiye'de İzlenmesi Gereken 10 Film
Yorgos Lanthimos Filmlerine Giriş Rehberieholder text. To change this content, double-click on the element and click Change Content. Want to view and manage all your collections? Click on the Content Manager button in the Add panel on the left. Here, you can make changes to your content, add new fields, create dynamic pages and more. You can create as many collections as you need.

Your collection is already set up for you with fields and content. Add your own, or import content from a CSV file. Add fields for any type of content you want to display, such as rich text, images, videos and more. You can also collect and store information from your site visitors using input elements like custom forms and fields.

Be sure to click Sync after making changes in a collection, so visitors can see your newest content on your live site. Preview your site to check that all your elements are displaying content from the right collection fields.